Türkiye'de bankacılık sektöründe dikkat çekici bir gelişme yaşanıyor. Bankalardaki toplam mevduat, 50 aydır aralıksız yükselişini sürdürerek rekor seviyelere ulaştı. Ekim ayı sonu itibarıyla toplam mevduat 25 trilyon lirayı aşmış durumda. Bu durum, hem yatırımcılar hem de ekonomistler tarafından yakından takip ediliyor. Peki, bu yükselişin arkasındaki sebepler neler? KKM (Kur Korumalı Mevduat) hesaplarındaki durum ne? İşte detaylar...

Mevduat Rekoru Kırılıyor!

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin mevduat bankalarındaki mevduatları, ekim ayının son haftası itibarıyla yılbaşından bu yana %33,5 artışla 25 trilyon 371 milyar 540 milyon liraya ulaştı. Bu mevduatın 14 trilyon 725 milyar 615 milyon lirası ise gerçek kişilerin hesabında bulunuyor. Aylık bazda ise toplam mevduat %1,6 ve 403 milyar 207 milyon lira artış gösterdi. Geçen yılın sonunda 18 trilyon 998 milyar 750 milyon lira seviyesinde olan toplam mevduat, 10 aylık dönemde 6 trilyon 372 milyar 789 milyon liralık bir artış kaydetti.

Gerçek kişilerin bankalardaki mevduatı ise ekim ayında geçen aya göre %1,3 ve 183 milyar 620 milyon lira yükselişle 14 trilyon 725 milyar 615 milyon liraya çıktı. Geçen yılın sonundan ekim ayı sonuna kıyasla gerçek kişilerin mevduatı 3 trilyon 441 milyar 669 milyon lira arttı. Söz konusu kalemde 10 aydaki oransal artış %30,5 olarak gerçekleşti.

Ticari Kuruluşlar ve Resmi Kuruluşların Mevduatları

Aylık bazda en fazla mevduat artışı ticari kuruluşlarda gerçekleşti. Ticari kuruluşlardaki mevduatlar %2,2 ve 190 milyar 683 milyon lira artışla 8 trilyon 704 milyar 605 milyon liraya çıktı. Ticari kuruluşların mevduatı yılın 10 ayında ise %34,4 artış kaydetti. Geçen yıl sonunda 6 trilyon 478 milyar 777 milyon lira seviyesinde bulunan ticari kuruluşların mevduat varlığı ekim sonu itibarıyla yılbaşından bu yana 2 trilyon 225 milyar 827 milyon lira arttı.

Mevduattaki kalemler incelendiğinde geçen yılın sonundan bu yana en büyük artış %57,1 ile resmi ve diğer kuruluşların mevduat hesaplarında oldu. Aralık 2024 sonu itibarıyla 1 trilyon 236 milyar 26 milyon lira seviyesinde bulunan resmi ve diğer kuruluşların mevduatı, 705 milyar 293 milyon lira yükselerek 1 trilyon 941 milyar 320 milyon lira oldu. Resmi ve diğer kuruluşlar kaleminde aylık bazda artış ise %1,51 ve 28 milyar 904 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

• Sigortaya tabi mevduatlar ise 10 aylık dönemde %41,8 ve 1 trilyon 831 milyar 490 milyon yükselişle 6 trilyon 216 milyar 86 milyon lira olarak gerçekleşti.

KKM Hesaplarında Büyük Düşüş

Kur Korumalı Türk lirası Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) eylül ayında hem oransal hem de miktarsal olarak önemli düşüş kaydetti. KKM hesapları, ekimde aylık %55,1 ve 161 milyar 350 milyon lira azalışla 131 milyar 455 milyon liraya geriledi. Yılbaşından bu yana ise KKM'de %88,4 ve 998 milyar 444 milyon lira azalırken, KKM kalemindeki azalış yıllık bazda yaklaşık 1 trilyon liraya yaklaştı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB),KKM'den çıkışı resmi bir hedef olarak açıklamış ve son dönemde yaptığı toplantılarda KKM'nin yakın zamanda sonlandırılacağını vurgulamıştı. Bu kapsamda TCMB, ilk olarak şubat ayında KKM hesaplarından çıkış stratejisi kapsamında tüzel kişilerin hesap açma ve yenileme işlemlerinin sonlandırıldığını bildirmişti. TCMB, 23 Ağustos'tan itibaren ise gerçek kişiler için KKM hesaplarında (YUVAM hesapları hariç) yenileme ve açılış işlemleri yapılmayacağını duyurmuştu.

Böylece, Aralık 2024'te 1 trilyon 129 milyar 899 milyon lira seviyesinde bulunan KKM bakiyesi, ekim sonu itibarıyla 200 milyar liranın altına geriledi.

Bankalardaki mevduat artışı, Türk ekonomisi için önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor. Mevduat faizlerindeki artış ve yatırımcıların güvenli liman arayışı, bu yükselişte etkili olan faktörler arasında gösterilebilir. KKM hesaplarındaki düşüş ise TCMB'nin politikalarının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki aylarda mevduat trendinin nasıl bir seyir izleyeceği merakla bekleniyor.